Ritstjóri Skátablaðsins bað mig um að skrifa grein um skátahreyfinguna, beinlínis vegna þess að ég er ekki skáti. „Hvernig lítur skátahreyfingin út utanfrá,“ var þemað. Ég skrifaði greinina og sendi. Hún var ekki birt. Kannski vegna þess að ég segi skátastarf grundvallast á því að sameina það tvennt í heiminum sem ég hef mesta óbeit á (kirkjan og stríðsrekstur), kannski vegna þess að ég geri grín að skátastarfinu, kannski einfaldlega vegna plássleysis. Mér er alveg sama þó greinin hafi ekki birst, en ég birti hana hérna fram til að starta haustvertíðinni á fjölmiðlinum Gyl.fi með trukki.
* * *
Þegar ég var yngri fór ég á tvo yrðlingafundi og eina útilegu. Fundirnir voru haldnir í gömlu húsi í miðbæ Ísafjarðar þar sem veggirnir voru þaktir svarthvítum myndum af áratugalöngum röðum skátaflokka og foringja af ýmsum virðingarþrepum. Hnútar og fánar upp um alla veggi, lítil minnisflögg frá liðnum skátamótum. Þung lykt var í loftinu, sama lykt og í gamla íþróttahúsinu á Ísafirði; gamall viður og kaðlar.
Á fyrsta fundinum fórum við í það sem kallað var kimsleikur. Hef ekki heyrt af slíku síðar, en býst við að fyrirbærið sé þekkt í skátaheiminum. Mér fannst þetta hálfkjánalegt allt saman. Af hverju átti ég að redda mér blárri skyrtu til að geta smakkað blindandi á súrmjólk og kanil á sunnudagsmorgni? Ég vissi að ef ég héldi út í yrðlingunum yrði ég á endanum skáti. Þá fengi ég að heilsa með þremur puttum en ekki tveimur. Mér fannst það ekki nægilega stór eða bragðgóð gulrót, svo ég hætti.
Ég fór samt fyrst í eina útilegu. Hugsaði með mér að það hlyti að vera skemmtilegt, sem það og var. Þetta var um vetur. Við vorum keyrð uppí fjallakofa. Um kvöldið vorum við rekin út í yeta-leik, en yeti er hræðileg ófreskja ættuð úr hæstu fjöllum Himalaya-fjallgarðsins. Vera þessi heldur til í kringum skátakofann rétt hjá Ísafirði. Ekki sáum við yetann sjálfan, en við sáum ummerki eftir hann víða. Svo fengum við snjó ofaní skóna og inná bakið, fórum heim í kofa og drukkum kakó.
Við fyrstu sýn sameinar skátastarf það tvennt sem ég hef hvað mesta óbeit á; stríðsrekstur og kirkjuna. Baden-Powell var hershöfðingi sjálfur og mótaði skátana út frá hefðum og skipulagi hersins. Guði er sýnd virðing með því að setja hann fremst í skátaheitið, og skiptir þá litlu hvort g-ið er stórt eða lítið.
En þetta er nú bara á yfirborðinu. Ég á erfitt með að trúa því að íslenskir skátaforingjar hendi trúleysingjum eða efasemdarmönnum fyrir yetana. Og mín reynsla af skátunum bendir ekki til þess að hernaður eða stríðsbrall sé þeim efst í huga. Það ætti ekki að skaða að læra nokkra hnúta og nokkur lög með bulltextum.
Við höfðum búið saman í nokkur ár þegar sambýliskona mín komst að því, sér til mikillar furðu, að ég hafi aldrei verið skáti. Vinskapur minn við fjölmarga skáta var enda blekkjandi, ég hafði meira að segja hjálpað til endrum og eins í skátastarfinu; komið og spilað á gítar í útilegum þegar vinir mínir voru orðnir skátahöfðingjar. „En þú átt svo marga skátavini,“ sagði kærastan þegar hún komst að þessu. „Já,“ svaraði ég. „En þú kannt að spila útilegulög og kveikja bál.” „Já, það kann ég.“
Kærastan trúði þessu ekki. Ég var ekki skáti, hafði bara mætt á tvo yrðlingafundi. Ekki að það breytti áliti hennar á mér mikið við þessa uppljóstrun, þetta var bara skemmtilegur misskilningur. „En þú sem átt svo margar flíspeysur og ert svo kurteis við gamlar konur!“